(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

విరాటపర్వ - అధ్యాయ 063

॥ శ్రీః ॥
4.63. అధ్యాయః 063
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Topics
అర్జునేన భీష్మపరాజయః ॥ 1 ॥
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 4-63-0x(3243)(31039)
తతో భీష్మః శరానష్టౌ ధ్వజే పార్థస్య వీర్యవాన్।
సమార్పయన్మహావేగాజ్జ్వలతః పన్నగానివ ॥ 4-63-1(31040)
తే ధ్వజం పాండుపుత్రస్య సమాసాద్య పతత్రిణః।
ధ్వజస్థం కపిమాజఘ్నుః ధ్వజాగ్రనిలయాంశ్చ తాన్ ॥ 4-63-2(31041)
సారథిం చ హయాంశ్చాస్య వివ్యాధ దశభిః శరైః ।
ఉరస్యతాడయత్పార్థం త్రిభిరేవాయసైః శరైః ॥ 4-63-3(31042)
తతోఽర్జునః శరైస్తీక్ష్ణైర్విద్ధ్వా కురుపితామహం।
ధ్వజం చ సారథిం చాపి వివ్యాధ దశభిః శరైః ॥ 4-63-4(31043)
తద్యుద్ధమభవద్ధోరం రోమహర్షణమద్భుతం।
భీష్మస్య సహ పార్థేన బలివాసవయోరివ ॥ 4-63-5(31044)
సంతతం శరజాలాభిరాకాశం సమపద్యత।
అంబుదైరివ ధారాభిస్తయోః కార్ముకనిఃసృతైః ॥ 4-63-6(31045)
భల్లైర్భల్లాః సమాహత్య కురుపాండవయో రణే।
అంతరిక్షే వ్యరాజంత ఖద్యోతాః ప్రావృషీవ హి ॥ 4-63-7(31046)
అగ్నివక్రోపమం ఘోరం మండలీకృతమాహవే ।
గాండీవమభవంజిష్ణోః సవ్యం దక్షిణమస్యతః ॥ 4-63-8(31047)
పర్వతం వారిధారాభిశ్ఛాదయన్నివ తోయదః ।
అర్జునశ్ఛాదయద్భీష్మం శరవర్షైరనేకశః ॥ 4-63-9(31048)
తాం సముద్రమివోద్ధూతాం శరవృష్టిం సముద్యతాం ।
వ్యధమత్సాయకైర్భీష్మః సోర్జునం చ న్యవారయత్ ॥ 4-63-10(31049)
తతస్తాని విసృష్టాని శరజాలాని సంఘశః।
ఆహతాని వ్యశీర్యంతం అర్జునస్య రథం ప్రతి ॥ 4-63-11(31050)
తతః కనకపుంఖాగ్రైః శితైః సంనతపర్వభిః ।
పతద్భిః ఖగవాజైశ్చ ద్యౌరాసీత్సంవృతా శరైః ॥ 4-63-12(31051)
తతః ప్రాసృజదుగ్రాణి శరజాలాని పాండవః।
తావంతి శరజాలాని భీష్మః పార్థాయ ప్రాహిణోత్ ॥ 4-63-13(31052)
సాశ్వం ససూతం సరథం స పార్థం సమాచినోద్భారతో వత్సదంతైః ।
ప్రచ్ఛాదయామాస దిశశ్చ సర్వా నభశ్చ బాణైస్తపనీయపుంఖైః ॥ 4-63-14(31053)
తతో దేవర్షిగంధర్వాః సాధుసాధ్విత్యపూజయన్।
దుష్కరం కృతవాన్భీష్మో యదర్జునమవారయత్ ॥ 4-63-15(31054)
బలవానర్జునో దక్షః క్షిప్రకారీ చ పాండవః।
కోఽన్యః సమర్థః పార్థస్య వేగం ధారయితుం రణే ॥ 4-63-16(31055)
ఋతే శాంతనవాద్భీష్మాత్కృష్ణాద్వా దేవకీసుతాత్ ।
ఆచార్యవరముఖ్యాద్వా భారద్వాజాన్మహాబలాత్ ॥ 4-63-17(31056)
అస్త్రైరస్త్రాణి సంవార్య క్రీడతః పురుషోత్తమౌ ।
చక్షూంషి సర్వభూతానాం మోదయంతౌ మహాబలౌ ॥ 4-63-18(31057)
ప్రాజాపత్యం తథైవైంద్రమాగ్నేయం చ సుదారుణం ।
కౌబేరం వారుణం చైవ యాంయం వాయవ్యమేవ చ ।
ప్రయుంజానౌ మహాత్మానౌ సమరే తౌ విరేజతుః ॥ 4-63-19(31058)
విస్మితాన్యథ భూతాని తౌ దృష్ట్వా సంయుగే తదా।
సాధు పార్థ మహాబాహో సాధు భీష్మేతి చాబ్రువన్ ॥ 4-63-20(31059)
నైతదన్యో మనుష్యేషు ప్రదర్శయితుమాహవే।
మహాస్రాణాం సంప్రయోగం సమరే భీష్మపార్థయోః ॥ 4-63-21(31060)
ఏవం సర్వాస్త్రవిదుషోరస్త్రయుద్ధమవర్తత ॥ 4-63-22(31061)
అథ జిష్ణురుదావృత్య శితధారేణ కార్ముకం ।
న్యకృంతద్గృధ్రపత్రేణ శాతకుంభపరిష్కృతం ॥ 4-63-23(31062)
నిమేషాంతరమాత్రేణ భీష్మోఽన్యత్కార్ముకం రణే।
సమాదాయ నరవ్యాఘ్రః సజ్యం చక్రే మహాబలః ॥ 4-63-24(31063)
శరాంశ్చ సుబహున్క్రుద్ధో ముమోచాశు ధనంజయే ।
అర్జునోపి శరాంస్తీక్ష్ణాన్భీష్మాయ నిశితాన్బహూన్।
చిక్షేప చ మహాతేజాస్తథా భీష్మశ్చ పాండవే ॥ 4-63-25(31064)
తయోర్దివ్యాస్త్రవిదుషోరస్యతోరనిశం శరాన్ ।
న విశేషస్తదా రాజందృశ్యతే సుమహాత్మనోః ॥ 4-63-26(31065)
అథావృణోద్దశ దిశః శరైరతిరథస్తదా ।
కిరీటమాలీ కౌంతేయః శూరం శాంతనవం తథా ॥ 4-63-27(31066)
అతీవ పాండవో భీష్మం భీష్మశ్చాతీవ పాండవం ।
బభూవ తత్ర సంఘేఽస్మిన్లోకే రాజంస్తదద్భుతం ॥ 4-63-28(31067)
పాండవేన హతాః శూరా భీష్మస్య రథరక్షిణః।
శేరతే స్మ మహాబాహో కౌంతేయస్యాభితో రథం ॥ 4-63-29(31068)
తతో గాండీవనిర్ముక్తా నిరమిత్రం చికీర్షవః।
అసక్తాః పుంఖసంసక్తాః శ్వేతవాహనపత్రిణః ॥ 4-63-30(31069)
నిష్పతంతో రథాత్తస్య ధౌతా హైరణ్యవాససః।
ఆకాశే ప్రత్యదృశ్యంత హంసానామివ పంక్తయః ॥ 4-63-31(31070)
తస్య తద్దివ్యమస్త్రం హి ప్రగాఢం చిత్రమస్యతః ।
ప్రేక్షంతే స్మాంతరిక్షస్థాః సర్వే దేవాః సవాసవాః ॥ 4-63-32(31071)
తం దృష్ట్వా పరమప్రీతో గంధర్వశ్చిత్రమద్భుతం ।
శశంస దేవరాజాయ చిత్రసేనః ప్రతాపవాన్ ॥ 4-63-33(31072)
పశ్యేమానరినిర్దారాన్సంసక్తానివ గచ్ఛతః ।
చిత్రరూపమిదం జిష్ణోర్దివ్యమస్త్రముదీర్యతః ॥ 4-63-34(31073)
నేదం మనుష్యాః శ్రద్దధ్యుర్న హీదం తేషు విద్యతే।
సౌరాణాం చ మహాస్రాణాం విచిత్రోఽయం సమాగమః ॥ 4-63-35(31074)
మధ్యందినగతం సూర్యం ప్రతపంతమివాంబరే ।
న శక్నువంతి సైన్యాని పాండవం ప్రసమీక్షితుం ॥ 4-63-36(31075)
ఉభౌ విశ్రుతకర్మాణావుభౌ శూరౌ మహీక్షితాం ।
ఉభౌ విచిత్రకర్మాణావుభౌ యుధి దురాసదౌ ॥ 4-63-37(31076)
ఇత్యుక్తో దేవరాజస్తు పార్థభీష్మసమాగమం।
పూజయామాస దివ్యేన పుష్పవర్షేణ భారత ॥ 4-63-39a[అశ్వత్థామా తతోఽభ్యేత్య ద్రుతం కర్ణమభాషత ।
అహమేకో హనిష్యామి సమేతాన్సర్వపాండవాన్ ॥ 4-63-38(31077)
ఇతి కర్మ సమక్షం మే సభామధ్యే త్వయోదితం ।
న తు తత్కృతమేకస్మాద్భీతో ధావసి సూతజ ॥ 4-63-40(31078)
వైచిత్రవీర్యజాః సర్వే త్వామాశ్రిత్య పృథాసుతాన్ ।
జేతుమిచ్ఛంతి సంగ్రామే భవాన్యుధ్యస్వ ఫల్గునం ॥ 4-63-41(31079)
అశ్వత్థామోదితం వాక్యం శ్రుత్వా దుర్యోధనస్తదా ।
ప్రత్యువాచ రుషా ద్రౌణిం కర్ణప్రియచికీర్షయా ॥ 4-63-42(31080)
మా మానభంగం విప్రేంద్ర కురు విశ్రుతకర్మణః ।
మానభంగేన రాజ్ఞాం తు బలహానిర్భవిష్యతి ॥ 4-63-43(31081)
శూరా వదంతి సంగ్రామే వాచా కర్మాణి కుర్వతే।
పరాక్రమంతి సంగ్రామే స్వస్య వీర్యానుసారతః ॥ 4-63-44(31082)
తస్మాత్తం నార్హతి భవాన్గర్హితుం శూరసంమతం ।
రాజ్ఞైవముక్తః స ద్రౌణిర్గతరోషోఽభవత్తదా ॥] 4-63-45(31083)
తతో భీష్మః శాంతనవో బాణాన్పార్శ్వే సమార్పయత్।
అస్యతః ప్రతిసంధాయ వివృతం సవ్యసాచినః 4-63-46(31084)
తతః ప్రసహ్య బీభత్సుః పృథుధారేణ కార్ముకం।
న్యకృంతద్గృధ్రపత్రేణ భీష్మస్యామితతేజసః ॥ 4-63-47(31085)
అథైనం దశభిః పశ్చాత్ప్రత్యవిధ్యత్స్తనాంతరే।
యతమానం పరాక్రాంతం కుంతీపుత్రో ధనంజయః ॥ 4-63-48(31086)
స పీడితో మహాబాహుర్గృహీత్వా రథకూబరం ।
గోంగేయో యుధి దుర్ధర్షస్తస్థౌ దీప ఇవాతురః ॥ 4-63-49(31087)
తం విసంజ్ఞమపోవాహ సంయంతా రథవాజినాం ।
ఉపదేశమనుస్మృత్య రక్షమాణో మహారథం ॥ 4-63-50(31088)
పరాక్రమే చ శౌర్యే చ వీర్యే సత్త్వే బలే రణే।
శస్త్రాస్త్రేషు చ సర్వేషు లాఘవే దూరపాతనే ॥ 4-63-51(31089)
యస్య నాస్తి సమో లోకే పితృదత్తవరశ్చ యః।
జితశ్రమో జితారాతిర్నిస్తంద్రిః ఖేదవర్జితః ।
యః స్వేచ్ఛామరణః శూరః పితృశుశ్రూషణే రతః ॥ 4-63-52(31090)
దుర్యోధనహితార్థాయ యుద్ధ్వా పార్థేన సంగరే।
పృథాసుతహితార్థాయ పరాజిత ఇవాభవత్ ॥ ॥ 4-63-53(31091)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే విరాటపర్వణి గోగ్రహణపర్వణి త్రిషష్టితమోఽధ్యాయః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.